GRI SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORU
Sürdürülebilirlik raporu, bir şirketin, kurumsal sürdürülebilirliğin üç temel bileşeni olan ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik konularındaki performansını açıklar. Şirketler, bu raporlama çalışmasında sürdürülebilirlikle ilgili sorunları, bu konudaki riskleri ve fırsatları, güçlü ve zayıf yanlarını, kendisinin ve paydaşlarının potansiyellerini ele alır.
Her şirketin ürün ve hizmet gamı, faaliyet gösterdiği sektör, bulunduğu konum, maruz kaldığı çevresel faktörler, çalışan profili vb. gibi faktörleri farklı olduğun için bu rapor çalışmaları da değişkenlik gösterebilir. Fakat sürdürülebilirlik raporlarının hazırlanış biçimi, temel konu başlıkları gibi birçok yönden benzerlik gösterir.
Kuruluşlar kurumsal sürdürülebilirlik raporu hazırlarken GRI (Global Reporting Initiative) ilkelerini ve standartlarını kullanıyor. GRI (Global Reporting Initiative) yani Küresel Raporlama Girişimi, şirketlerin raporlama yaparken hangi metotları kullanacağını ve hangi konulara değinmesi gerektiğini açıklar. Bu doğrultuda hazırlanan raporlara GRI Sürdürülebilirlik Raporu denir.
GRI Nedir?
GRI, 1997 yılında kurulan ve sürdürülebilirlik raporlaması için küresel bir standart belirleyen bağımsız bir kuruluştur. GRI, şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini ölçmelerini, yönetmelerini ve raporlamalarını sağlayan bir çerçeve sunar. GRI, sürdürülebilirlik raporlaması sürecinde kullanılan kriterleri, göstergeleri ve raporlama ilkelerini belirler.
GRI’nin Önemi Nedir?
Şirketlerin sürdürülebilirlik performansını şeffaf bir şekilde raporlamalarını teşvik eder. Şirketlerin kendi performanslarını zaman içinde takip etmelerine ve sektördeki diğer şirketlerle karşılaştırmalarına olanak tanır. Şirketlerin paydaşlarıyla daha etkili iletişim kurmalarını sağlar. Raporlar hesap verebilirlik, şeffaflık, doğruluk, tarafsızlık, zamanında bildirim ve bütünlük gibi ilkeler üzerine hazırlanır. Bu da şirketin paydaşları arasında güven ve itibar kazanmasını sağlar. Veri doğruluğu, güvenilirlik, karşılaştırılabilirlik ve içerik kapsamı gibi konulara odaklanarak raporlama kalitesini yükseltir.
GRI Raporu Nasıl Hazırlanır?
1-Verilerin Toplanması:
Raporlama döneminin başından itibaren başlar ve rapor tamamlanana kadar devam eder. Hiçbir bilgi göz ardı edilmemelidir. Şirketler bunun için ayrı bir süreç planlamalı ve bu konuda uzman kişilerden oluşan bir ekip kurmalıdır. İhtiyaç halinde danışmanlık hizmeti de alabilir.
2-Verilerin Düzenlenmesi:
Sürdürülebilirlik raporu hazırlamak için toplanan ham verilerin, işlenip yani bir grafik, tablo vs. dönüştürülmesi, daha net fikirler veren bir hale geldikten sonra paylaşmaya hazır hale gelir. Kurumun pozitif yönleri, negatif yönleri, öz eleştirileri veriler içinde bulunmalıdır.
3-Boşluk Analizi:
Mevcut durum ile hedeflenen durumun karşılaştırılmasıdır. Raporlama sürecinde şirketler, mevcut sürdürülebilirlik performansı ile aslında olmak istediği konumu karşılaştırmalıdır.
4-Paydaşlar:
Paydaşların da kurumların sürdürülebilirlik politikaları ve hedefleri üzerinde doğrudan etkisi olduğundan onlarla sürdürülebilirlik paydasında buluşabiliyor olmak bir şirketin en önemli misyonlarından biri olmalıdır. Bu da sürdürülebilirlik raporlama çalışmalarında mutlaka ele alınması, değerlendirilmesi ve hakkında geleceğe dair planlamaların yapılması gereken bir konudur.
5-GRI Soru Setleri:
GRI (Küresel Raporlama Girişimi), kuruluşların sürdürülebilirlik raporlaması yaparken yararlandığı kılavuz bilgileri, ilkeleri ve standartları yayınlar.
GRI soru setleri, rapor içerisinde doğrudan ya da dolaylı olarak cevaplanması gereken soruları ifade etmektedir. Her bir soru seti GRI’nin ilgili standardına göre hazırlanmalıdır.
Ekonomik/GRI 200 serisi standartlar
201-Ekonomik performans
202-Piyasada yer edinme
203-Dolaylı ekonomik etkiler
204-Tedarik uygulamaları
205-Yolsuzlukla mücadele
206-Rekabet dışı davranışlar
Çevresel/GRI 300 serisi standartlar
301-Malzemeler
302-Enerji
303-Su
304-Biyoçeşitlilik
305-Emisyonlar
306 -Sıvı atıklar ve su
307-Çevresel uyum
308-Tedarikçi çevresel değerlendirmesi
Sosyal /GRI 400 serisi standartlar
401-İstihdam
402-Çalışan/yönetim ilişkisi
403-İş sağlığı ve güvenliği
404-Eğitim
405-Çeşitlilik ve fırsat eşitliği
406-Ayrımcılık yapmama
407-Sendikalara ve toplu iş sözleşmesine katılım özgürlüğü
408-Çocuk işçiliği
409-Zorla işçi çalıştırma
410-Güvenlik uygulamaları
411-Yerel halkın hakları
412-İnsan hakları değerlendirmeleri
413-Yerel topluluklar
414-Tedarikçi sosyal değerlendirmesi
415- Kamu politikaları
416-Müşteri sağlığı emniyeti
417-Pazarlama ve etiketleme
418-Müşteri gizliliği
419-Sosyoekonomik uyum
6- Raporun Çerçevesi:
Gerekli bilgiler toplanıp analiz edildikten sonra rapor yazılmaya başlanabilir. Yer alacak konu başlıklarının belirlenmesi, raporu çok daha etkili ve amacına uyun hale getirecektir. Her şirket, GRI standartlarına atıfta bulunan bir bölüm koyarak, bahsedilmesi gereken her bir konuyu raporun hangi bölümünde ve hangi standardın hangi maddesine uygun şekilde ele aldığını belirtmelidir. Giriş bölümünde kısaca raporun kapsamı ve hedeflerine, yönetim kurulu başkanı, genel müdür ve CEO’ların mesajlarına, kurumu tanıtan özet bir bilgiye ve genel olarak kurumsal sürdürülebilirliğe bakış açısına yer verilir. İklim, su, enerji ve atık yönetimi, risk yönetimi, kaynak yönetimi, tedarik zinciri süreçleri, çalışma ortamı ve çalışan memnuniyeti, sosyal, çevresel ve ekonomik performansı göstergeleri, ar-ge ve inovasyon çalışmaları, gelecek hedefleri, paydaş ilişkileri, yolsuzlukla mücadele, yerel toplulukların hakları gibi konulardan oluşur.
7-Rapor Metni:
Sürdürülebilirlik raporunun ne kadar iyi hazırlandığı, okuyucuların ilgisini ne kadar çektiği ve amacına ne oranda ulaştığına bağlı olarak değişir. Rapor metni net, tutarlı ve şeffaf; konuyla ilgili uzman olmayan kişilerin de anlayabileceği bir dilde hazırlanmalıdır. Raporun hedef kitleye ulaşmalıdır.
8-Raporun İngilizce Çevirisi:
Sürdürülebilirlik raporları, genellikle faaliyet gösterilen ülkenin diline göre hazırlanır. Fakat globalleşen dünyamızda, sadece yerel dillere göre hazırlanmış raporlar yeterli olmayacaktır. Bu yüzden raporun İngilizce çeviri varlığı raporu pozitif etkileyecektir.
9-GRI Onayı Alınması(GRI Sürdürülebilirlik Raporunun Alınması)
Şirketler, sürdürülebilirlik raporlarını GRI standartlarına uygun şekilde hazırladığı takdirde, raporunu GRI’ya göndererek kayıt ettirmelidir. Bunun için GRI’nın yönettiği GRI Standartları Rapor Kayıt Sistemi (GRI Standards Report Registration System) kullanılır.
Şirketler, bu sistem üzerinden sürdürülebilirlik raporları yükleyerek;
-GRI’yi gerektiğinde raporlarında GRI standartlarının kullanımı konusunda bilgilendirir,
-GRI’nin çevrimiçi rapor havuzları aracılığıyla yüklenen raporlar için ek gösterim elde eder,
-Tüm GRI standartlarına dayalı sürdürülebilirlik raporları için bir arşiv oluşturur,
-Sürdürülebilirlik araştırması ve trend analizi için kapsamlı bir veri havuzuna katkıda bulunur.
GRI onayı almak için rapor,
https://www.globalreporting.org/reportregistration/registeredreports adresi üzerinden yüklenir. Sisteme giriş yaptıktan sonra önce kuruluşa ait bilgilerin yazılması ve daha sonra raporun yüklenmesi gerekiyor. Rapor, GRI tarafından incelendikten sonra, eğer GRI standartlarına uygunluğu konusunda bir sorun yoksa onaylanır ve GRI rapor havuzunda yayınlanmaya başlar.