Çevresel Etki Değerlendirme

Çevresel Etki Değerlendirmesi ÇED Raporu, hayata geçirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz etkilerin çevreye en az seviyede zarar verecek boyuta indirilmesi veya tamamen önlenmesi, proje için seçilen lokasyon ve teknoloji alternatiflerinin belirlenmesi ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaların tamamına verilen isimdir.

Çed Raporu Hakkında ;

Çevresel Etki Değerlendirmesi, ülkemizde ilk olarak 1993 yılında yayımlanan “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” ile resmi anlam kazanmış olup, 1993 yılından günümüze kadar bir çok defa revizyona uğramış ve hali hazırda yürürlükte olan “ÇED Yönetmeliği” günümüzdeki formunu kazanmıştır.

Gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetlerin ÇED Yönetmeliği’ne tabi olup olmadığı, faaliyetin konusu ve kapasitesi dikkate alınarak ve yönetmelik Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alıp almadığına göre yapılan değerlendirme ile ortaya koyulmaktadır.

ÇED Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 listelerine tabi olan projeler için mevcut ÇED Yönetmeliği hükümlerine göre ÇED süreci aşamaları belirlenmektedir. Ek-1 listesinde yer alan projeler ile Ek-2 listesinde yer alan projelere uygulanan ÇED süreci birbirlerinden detay ve kapsam olarak kısmen ayrıdır.

Ek-1 listesinde yer alan projelerin ÇED süreçleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda yürütülür, Ek-2 listesinde yer alan projelerin ÇED süreçleri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerinde yürütülür.

ÇED süreci aşamalarının gerçekleştirilmesi, çevresel etkilerin irdelenmesi ve olumsuz etkilere yönelik alınacak önlemlerin belirlenmesi ve ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyası’nın hazırlanması iş ve işlemleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ÇED Yeterliği almış olan firmalarca gerçekleştirilmektedir. ÇED Yeterlik sahibi olmayan hiçbir firma ve kurum/kuruluş ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası hazırlayarak yetkili mercilere sunamaz.

Ek-2 listesinde yer alan projelerin ÇED süreçleri, anlaşma sağlanmış ve noter kanadı ile vekaletname verilmiş ÇED Yeterlik sahibi firma personelinin projenin gerçekleştirileceği alana giderek arazi etüt çalışmaları yapması ile başlar. Arazi etüt çalışmalarının yapılacağı tarihe ilişkin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne resmi yazı ile bildirilir. İl Müdürlüğü personeli gerekli gördüğü takdirde arazi etüt çalışmalarına katılım sağlar.

Arazi etüt çalışmalarından sonra ÇED Yeterlik Belgesi sahibi firma tarafından Proje Tanıtım Dosyası hazırlanır. Proje Tanıtım Dosyası içerisinde gerçekleştirilecek faaliyete ait detaylı bilgilerin yanı sıra faaliyetten kaynaklanacak çevresel etkilerin değerlendirmesi yer alır. Aynı zamanda, olumsuz çevresel etkilere karşı alınacak olan önlemler belirlenir. ÇED Yönetmeliği Ek-4’ünde belirtilen formata göre hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası, çevrimiçi sistem üzerinden Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne sunulur. İl Müdürlüğü hazırlanan dosyayı inceler ve gerekli görmesi halinde diğer resmi kurum/kuruluşlardan görüş talep edebilir. Ayrıca Proje Tanıtım Dosyasına ilave bilgi ve belgelerin eklenmesini talep edebilir. Kurum/kuruluşlara sorulan görüşlerin hepsinin olumlu gelmesi, Proje Tanıtım Dosyası’nın yeterli görünmesi halinde “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” ya da “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilir.

ÇED Raporu Sunumu ;

Proje Tanıtım Dosyası’nın sunumu sırasında, proje sahibi firmanın dosyayı hazırlayan firmaya vekâletname vermesi, vekâletnameyi veren kişinin temsil ve ilzama yetkili olduğuna dair imza sirkülerinin eklenmesi gereklidir. Ayrıca, Proje Tanıtım Dosyası içerisinde verilen taahhütlere uyacağına dair matbu bir taahhütnamenin imzalanması gerekmektedir.

Proje Tanıtım Dosyasının sunumu sırasında ek olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hesabına proje inceleme bedelinin yatırılmış olması gerekmektedir. Proje inceleme bedelinin yatırıldığına dair dekontun da sistemde yer alması zorunludur. Bütün bu bileşenlerin bir arada sunulmadığı Proje Tanıtım Dosyası incelenmeden iade edilir ve eksiklikler tamamlandıktan sonra sunulması talep edilir.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı verilen projeler, yatırımları için diğer gerekli izinlerini alarak faaliyete geçebilirler. ÇED Gerekli Değildir kararı verilen projelere 5 yıl içerisinde faaliyete başlanmaz ise karar geçerliliğini kaybeder ve yeniden ÇED sürecinin uygulanması gerekmektedir.

ÇED Gereklidir kararı verilen projeler, faaliyet kapasite ve konusu yönetmelik Ek-2 listesinde olduğu halde, çevresel etkilerinin daha detaylı olarak irdelenebilmesi amacı ile Ek-1 listesinde yer projelere uygulanan ÇED Süreci uygulanır.

Ek-1 listesinde yer alan projelerin ÇED süreçlerinde bir arazi etüt çalışması yapılacağına dair resmi yazı yazılması ve arazi etütlerinin yapılması ile başlar. Arazi etüdü gerçekleştirildikten sonra ÇED Yönetmeliği Ek-3’ünde yer alan ÇED Genel Formatı esas alınarak ÇED Başvuru Dosyası hazırlanır ve çevrimiçi sistem üzerinden dosyanın sunumu gerçekleştirilir. ÇED Başvuru Dosyasının sunumu sırasında, dosyaya ek olarak yatırımcı firmanın ÇED Başvuru Dosyasını hazırlayan firmaya noter kanadı ile verdiği vekâletname ve imza sirkülerinin bulunması ve sisteme yüklenmiş olması gereklidir.

ÇED Başvuru Dosyası Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından incelenir. Genel formata uygun hazırlanan ÇED Başvuru Dosyasına uygunluk verilir ve proje kapsamında ilgili kurum/kuruluşlardan ÇED Özel Formatı için görüş talep edilir.

ÇED Başvuru Dosyası’nın sunulmasından sonra projenin gerçekleştirileceği lokasyon başta olmak üzere, projeden en çok etkilenmesi muhtemel olan halkın görüş ve önerilerinin alınması amacı ile Halkın Katılım Toplantısı tarihi belirlenir. Halkın Katılım Toplantısı tarihinden en az 10 takvim günü önce bir yerel ve bir ulusal gazete toplantının gerçekleştirileceği yere ilişkin bilgilere ile toplantı tarih ve saatini içeren gazete ilanları verilir. Gazete ilanlarının verilmesi ÇED Yönetmeliği’nde belirtilmiş olup gazete ilanı verilmeyen ÇED süreçleri iptal edilir ve süreç tekrar başlar.

Halkın Katılım Toplantısı’na yöre halkı başta olmak üzere, görüş talep edilen komisyon üyesi kurum/kuruluş yetkilileri ve sivil toplum örgütü temsileri katılım sağlarlar. Halkın Katılım Toplantısı için belirlenmiş bir katılım şartı olmamakla birlikte yöre halkının toplantıya katılım sağlaması, sürecin sağlık ve amacına uygun ilerlemesi açsısından son derece önemlidir.

Halkın Katılım Toplantısının gerçekleştirilmesi ve komisyon üyelerinin görüşlerini vermelerinden sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ÇED Raporu Özel Formatı oluşturulur. Hazırlanacak olan ÇED Raporu bu formata uygun olmalıdır. ÇED Raporu Özel Formatının alınması ve sürecin devam edebilmesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hesabına Özel Format Bedelinin yatırılması gerekmektedir.

ÇED Raporu Özel Formatına esasen hazırlanan ÇED Raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulur. ÇED Raporu komisyon üyelerine elektronik ortamdan gönderilir ve rapor hakkında görüşlerinin oluşturulması talep edilir. Aynı zamanda raporu hazırlayan firmanın raporu özet olarak komisyona aktarması ve komisyon tarafından raporun değerlendirilebilmesi amacı ile İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) Toplantısı gerçekleştirilir. Bu toplantı, halktan bağımsız olarak resmi kurum/kuruluşlar, ÇED Raporunu hazırlayan firma ve yatırımcı temsilcisinin katılımı ile yapılan bir toplantıdır. İDK Toplantısında katılım şartı aranmakla birlikte salt çoğunluk sağlanmaması durumunda toplantı ileri bir tarihe ertelenir. Salt çoğunluğun sağlanması durumunda komisyon ÇED Olumlu ya da ÇED olumsuz kararı verir.

ÇED Olumlu kararı verilen projeler, yatırımları için diğer gerekli izinleri aldıktan sonra faaliyete başlayabilirler. ÇED Olumlu kararının verildiği tarihten itibaren 7 yıl içerisinde faaliyete başlanmayan projelerin ÇED Olumlu kararı iptal hükmü taşır ve ÇED sürecinin tekrarlanması gerekmektedir.

– Çevresel Etki Değerlendirme
-çed raporu hazırlanması,
– Proje Tanıtım Dosyası (PTD) Hazırlanması,
– Sosyal Etki Değerlendirme Çalışmaları,
– Mevcut Arazi Durum Tespitleri,
– Saha Çalışmaları,
– Doğaya Yeniden Kazandırma Planları,
– Çevre Yönetim Planları,
– Ek VI Arama Faaliyeti Eleme-Kontrol Formlarının Hazırlanması,
– İzleme Çalışmaları.

– Çevre Danışmanlık Hizmetimiz ile ilgili detaylı bilgiyi linke tıklayarak öğrenebilirsiniz.